esenola

Şiirde ‘80 Kuşağı için ipuçları

(10 yeni iddia)

Bir ’80 şiiri kendisini cami avlusuna bırakılmış bir çocuk gibi, öksüz ve yetim hissettiği ve belki de öyle olduğu için, dili dönmeye başlar başlamaz herkese ‘baba’ diye koşmuş bir şiirdir.

İki Şiddetli ve koyu bir ‘anne arzusu’na rağmen, bir ‘anne-şair’ figürü yoktur ’80 Kuşağı şairleri için.

Üç ’80 şiirinin babası ya da babaları vardır ama bir annesi yoktur. Buna karşılık Türk şiirinin hiçbir döneminde ‘anne’ye bu kadar çok şiir yazılmamıştır.

Dört Bir metafor olarak ‘büyük aile’ demek de mümkün ’80 şiiri için. “Büyük Ev Ablukada”ysa, ‘büyük aile’ de bu kuşağın özleminde, rüyasındadır.

Beş Anneden yana şansı yoktur ama ‘abi’leri vardır bu şiirin, ‘en abi’si de İsmet Özel’dir. ‘KIzkardeş’leri de vardır, Nilgün Marmara’dan Lale Müldür’e ve Birhan Keskin’e kadar…

Altı ’80 şiiri kimi başka kuşaklardan ya da yaşı başka kuşaklara tutan şairler için de bir ‘çekim merkezi’ olmuştur.

Yedi ’80 kuşağı ‘iktidarsız’ bir kuşaktır: Büyük çoğunluğuyla ‘iktidar’ kavramı, duygusu, düşüncesi ve talebinden uzak şairlerden oluşur.

Sekiz ’80 şiiri bir ‘getto’ şiiri değildir, içine açık olduğu kadar dışa, dışına da açık olmuş, olmayı her zaman istemiştir.

Dokuz Roman için söylenen ‘karnaval’ duygusu, aslında ’80 şiiri için de çok geçerli bir benzetme sayılabilir.

On Postmodern döneme denk geldikleri için, farkına varmadan postmodernizmin de içine düştüler, ‘pre-postmodern’ şairler bile denebilir ’80 şairleri için!

(İpucu: Başlıkta da yazdığım gibi bunlar yalnızca birer iddia. O yüzden şimdilik yalnızca iddia olarak kalsınlar, belki sonra geliştirilir, değiştirilir!)

haydar ergülen